ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਈਸੀਜੀ (ECG) ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਮੌਤ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੂਬੇ ਭਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀ-ਈਸੀਜੀ (Tele-ECG) ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਵੱਲੋਂ 29 ਮਈ ਨੂੰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਕ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸੇਵਾ ਸੂਬੇ ਦੇ 600 ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 71 ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਹਸਪਤਾਲ, 121 ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ (CHC) ਅਤੇ 408 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ (PHC) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਟੈਲੀ-ਈਸੀਜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਰੀਜ਼ ਛਾਤੀ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਜਾਂ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਈਸੀਜੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਤੁਰੰਤ ਆਨਲਾਈਨ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਕੋਲ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਰੈਫਰਲ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਵਾਪਸ ਭੇਜਦੇ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਗਭਗ 10 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਦੀ ਲਾਗਤ 89 ਰੁਪਏ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਈਸੀਜੀ, ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਤੱਕ 2,688 ਮਰੀਜ਼ ਇਸ ਸੇਵਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 131 ਗੰਭੀਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਉੱਚ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੈਫਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ।
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ ਰਾਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ਼ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਹੁਣ ਸਥਾਨਕ ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਰੰਤ ਮਾਹਿਰ ਰਾਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗੈਰ-ਸੰਚਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (NP-NCD) ਤਹਿਤ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਲਈ 2.92 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 3.28 ਲੱਖ ਟੈਲੀ-ਈਸੀਜੀ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 2.30 ਲੱਖ ਟੈਸਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ CHC ਕੇਂਦਰਾਂ ‘ਤੇ, ਜਦਕਿ 97,920 ਟੈਸਟ PHC ਕੇਂਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਹੋਵੇਗੀ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਉੱਚ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਕਾਲ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Prominent Journalist Amritpal Singh
Significant Contributions to Journalism & Media
As a senior journalist and Director of Chardikala Time TV, he has played a vital role in strengthening Punjabi media at a global level.